František Šistek: Istorija Crne Gore, preveo sa češkog Adin Ljuca. – Podgorica : Matica crnogorska, 2021 (Podgorica : Grafo Group). – 804 str.; 160 x 230 mm. – (Biblioteka : Kultura i istorija). – Tiraž 700.
Knjiga koja je pred vama pisana je za publiku za koju istorija Crne Gore predstavlja jednu uglavnom novu i nedovoljno poznatu stranu prošlosti Evrope, Balkana i bivše Jugoslavije. Što se tiče faktografije, jedan cjelokupan pregled ovog tipa naravno teško može ponuditi bombastična otkrića, temeljne reinterpretacije pojedinih istorijskih događaja i epoha ili sasvim nove ocjene djelovanja važnih istorijskih ličnosti. Nadam se da će ova knjiga ipak biti zanimljiva crnogorskoj i široj južnoslovenskoj publici kojoj njena prvobitna, češka verzija nije bila primarno namijenjena. Istoriju Crne Gore sam pisao svjestan činjenice da moram s obzirom na slabo upućenu srednjoevropsku publiku u glavnim crtama objasniti čak i osnovne istorijske činjenice, odnosno kontekste, za koje se često pretpostavlja da su onima koji su u Crnoj Gori rođeni ili tamo žive dobro poznati. Međutim, takva pretpostavka je po mom mišljenju previše idealistička i u današnjem postfaktičkom svijetu koji obiluje propagandom, reklamom, utilitarnim upotrebljavanjem istorije u političke i komercijalne svrhe i tendencioznošću svake vrste u stvari i opasna. Pored toga, s obzirom na sveprisutnost, selektivnost i veliki pluralitet savremenih medija i sredstava informisanja, bilo bi naivno vjerovati u 21. vijeku automatski u snagu prijenosa istorijskog znanja posredstvom porodičnog predanja i formalnog obrazovanja. Vjerujem da će upravo zbog svoje donekle didaktičke tendencije, karakteristične za djela pisana za strance, ova knjiga biti korisna prije svega mladim čitaocima iz Crne Gore i drugih južnoslovenskih zemalja, zato što je svaki čovjek na samom početku u poziciji stranca koji svoju kulturu, uključujući istoriju vlastite zemlje i naroda i njihovih najbližih komšija, tek mora otkriti, proučiti i osvojiti.
(Iz autorovog Predgovora crnogorskom izdanju)
