Zbornik povodom pola milenijuma crnogroskog štamparstva. – Cetinje: Matica crnogorska, 19995 (Podgorica: Montenegropublic). – 120 str; 165 x 245 mm. – Biblioteka: Crnogorske štamparije). – Tiraž 500.
Jubileji su znaci na putu kroz vrijeme. Podstiču sjećanje i obavezuju savremenike da se odrede prema minulim vremenima, ljudima i događajima. Jubileja, kao i povoda za proslave, ima različitih: lokalnih, nacionalnih i internacionalnih. O nekima glas odjekne Planetom, a drugi se odmah zaborave. Najstrasnije se slave nacionalni jubileji vojne, političke ili kulturne istorije, koji pokreću najviše kolektivnih emocija.
Crnogorska istorija ima više ugaonih kamenova i povoda za jubileje. Neki pomalo zaranjaju u maglu, jer je teško odrediti precizan datum od koga se može mjeriti vrijeme. Osnivanjem Cetinja (Dvor – 1482, Manastir – 1484) kao prestonice, prestala je istorija Zete, a počela istorija Crne Gore. Preciziranjem datuma štampanja Oktoiha, (4. januara 1494.), Crnojevići su odredili biljeg i pustili u pogon veliki časovnik koji je do 1994. otkucao pet stotina godina, dvije hiljade godišnjih doba ili 182.500 dana novije crnogorske istorije.
Pola milenijuma od značajnog događaja sopstvene istorije, bio bi svakom narodu obaveza i prilika da se ogledne u ogledalu sopstvene sudbine, osvježi memoriju i osvijetli ličnosti i djela dostojna sjećanja. To može biti dobar način da se sakupi stvaralačka energija za nacionalne poduhvate u budućnosti i za svestrani napredak države. Zrela kultura koristi takve povode da se oslobodi mitova, valorizuje prošlost modernim naučnim saznanjima i trezveno poredi sa drugima.
(Iz Predgovora Marka Špadijera)
