1879–1912. – Podgorica : Matica crnogorska, 2022 (Podgorica : Grafo
Group). – 232 str.; 155 x 230 mm. – (Biblioteka : Kultura i istorija). –
Tiraž 500.
Knjiga pred nama nastala je na osnovu dopunjenog rukopisa magistarskog rada odbranjenog na Filozofskom fakultetu u Nikšiću, maja 2018. godine. Prvobitni naslov glasio je „Uticaj Turskog poslanstva na crnogorsko turske odnose od 1879‒1912. godine“, i obuhvatao je period od uspostavljanja diplomatskih odnosa između dvije zemlje, koje su vjekovima bile u sukobu, pa do Balkanskih ratova 1912‒1913. godine. Poslanstvo je otvoreno na Cetinju 1879. godine, na načelu reciprociteta. Cilj poslanstva bio je rješavanje problema koji su nastali pripajanjem turskih teritorija Crnoj Gori, kao i „turskog“ ‒ muslimanskog stanovništva koje je emigriralo, ili ostajalo u svojim domovima. Osmansko poslanstvo trebalo je da prati i kontroliše ispunjavanje odredaba Berlinskog ugovora, na koje se obavezala Knjaževina Crna Gora. Taj posao je podrazumijevao rješavanje problema velikog broja emigranata „muhadžira“, regulisanje njihovih prava, kao i suprotstavljanje eksproprijaciji njihovih imanja od strane crnogorske vlasti. Uprkos navedenim poteškoćama, uspostavljeni su dobri odnosi između Osmanskog Carstva i Knjaževine Crne Gore, što se vidi i po posjetama knjaza Nikole Carigradu. Pokušana je i realizacija projekta poznatog kao „Bojansko pitanje“. Osmansko poslanstvo radilo je na uspostavljanju što boljih ekonomskih uslova i trgovačke razmjene između Crne Gore i Osmanskog Carstva. Dugi period saradnje zaustavio je Malisorski ustanak 1911. godine, koji je pomagala Crna Gora. Pogoršani odnosi, stalni pogranični sukobi i izbijanje Balkanskog rata 1912. godine, dovešće i do prekida diplomatskih odnosa.
Riječ Autora
