Makedonija i Crna Gora (preko istorijskog etnogeografskog kontinuiteta Duklje ili Zete) vjekovima se civilizacijski i kulturno prožimaju jer su dio Balkana i šire Jugoistočne Evrope, đe su nizom istorijskih prilika zemlje i narodi živjeli s posljedicama globalnih kulturnoistorijskih procesa. Odnosno, one su imale zajedničku istorijsku i kulturološku sudbinu da se nalaze u sastavu više velikih imperija: antičkomakedonske, rimske, vizantijske, turskoosmanlijske i sa posljednjim istorijskim iskustvom u jugoslovenskoj kraljevini i federaciji. Sljedstveno, makedonsko-crnogorsko prožimanje realizovalo se u različitim periodima kao posljedica postojanja balkanskih vladarstava, koja su međusobno ratovala kao suśedne zemlje i narodi. Pri tome, imalo je i istorijskih momenata kada su one dijelile zajedničke makedonsko-dukljanske vojnopolitičke, duhovne i kulturnoistorijske granice, ili neposredno, međusobno graničile — doživljavajući uzajamne interkulturne odnose i komunikacije u opštem sistemu civilizacijskog opstajanja u globalnom svijetu. Ovakav istorijski fenomen postavio je ove dvije drevne zemlje i narode, zajedno sa drugirn integrisanim balkanskim duhovnim i kulturnim tradicijama, da traju i opstaju jedni pored drugih – ili jedni sa drugima.
(Odlomak iz uvodnog poglavlja)
